Jose Maria Usandizaga (Donostia 1887-1915), musikagile eta piano-jolea, Donostiako eta Parisko kontserbatorioetan ikasi zuen musika. Euskal folklorean oinarritu zen hainbat partitura konposatzeko, horien artean “Mendi- Mendiyan” (1910) eta “Las golondrina
Donostiako Martxaren egilearen omenezko oroitarria 1913ko apirilaren 23an bera jaio zen Puyuelo (Gaurko Fermin Calbeton) kaleko 38an dago. Herriko festetan jotzeko musika idatzi zuen. "Petra, chardin saltzallia" eta "Pasayan" zartzuelei musika jarri zien.
Aita Donostiaren monumentua. Donostian sortu zen 1886ko urtarrilaren 10ean eta bertan hil zen 1956ko abuztuaren 30ean. Euskal musikagilerik handienetakoa izan zen Aita Donostia, edo lan batzuetan izenpetu ohi zuen bezala, «Udalaitz».
Euskal kantu tradizionaletan oinarrituta landu zuen bere obra Esnaolak; bere pieza nagusienak izan ziren: "Uso txuriya", "Loa, loa", "Amak ezkondu ninduen", "Pello Joshepe", "Gernikako arbola", "Euzko Izkuntza", "Dringilin dron" eta "Rapsodia Vascongada".
1939ko apirilaren 14an Donostiako Añorga auzoko Unanue-berri baserrian jaio zen musikari gipuzkoarra. Donostiako Orfeoiak bere zuzendaritzapean lortu zuen mundu mailan ospe gorena.
Jose Maria Usandizaga 
