Castro que estivo poboado desde o século VI a. C. ata o III d.C.(Novecentos anos de historia). Nel atopouse o pacto de amizade entre o prefecto da Cohors I Celtiberorum e os Coelerni, habitantes do castro.
Iste campamento militar (activo entre o 75 a.C. e o 30 d.C. e despois foi abandonado) controlaba a Vía XVIII ou Vía Nova de Brácara (Braga) a Astúrica (Astorga). 500 lexionarios romanos controlaban un amplo e rico territorio.
Pertencía ós Pimentel de Benavente. Arrasado polos irmandiños e logo reconstruído. Na actualidade, no terreo que ocupaba o castelo atópase a igrexa parroquial.
Aparece na relación de fortalezas derrubadas polos irmandiños do Licenciado Molina, ¨o castelo de Santa Cruz cara Milmanda¨. No Séc. XVI xa se atopaba en ruínas.
O castro, un dos de maior superficie de Galicia, é un arquetipo dos castros da etapa final da cultura castrexa, coincidente coa romanización do NW peninsular.
Unha das poucas fortalezas cos irmandiños non derrubaron. Por orde dos Reis Católicos obrigouse a modifica-la fortaleza rebaixando os seus muros. En perfecto estado, funciona como sala de exposicións da Deputación de Ourense.
Tagzania
